مرض استسقاء به سن 37 سالگى درگذشت . ( 1 ) 3 . متوكل : او يكى از خشن ترين و قسى القلب‌ترين حاكمان عباسى بود ، 14 سال و 9 ماه و 9 روز حكومت نمود . وى يكى از پليدترين و بدنام ترين خلفاى عباسى است و در عداوت و دشمنى خاندان رسالت ، نمونهء بارزى بود . اين مرد بوالهوس اجازه مىداد كه دلقك دربارش ، امام هادى ( عليه السلام ) را وسيله خنده و سخريهء حضار قرار دهد و هم او بود كه دستور داده بود براى نخستين بار ، عمل جنايت بار و اهانت آميزى را نسبت به قبر پاك حسين بن على ( عليه السلام ) در كربلا ، صورت دهند . بدين ترتيب كه قبر مطهر را بشكافند و بر تربت پاك آن بزرگوار ، آب به بندند . او كه مبتلا به يك نوع مرض روانى " ساديسم " بود ، از آزار ديگران لذت مىبرد و براى تأمين اين خواستهء حيوانى ، گاهى دستور مىداد كه عقرب و ديگر حشرات موذى را به جان همنشينان بياندازند و احيانا هوس مىكرد كه ببر يا شير گرسنه اى را از باغ وحش به بارگاه او بياورند تا از تماشاى هراس و وحشت ديگران ، عطش مردم آزارى خود را فرو نشانده و تسكين بخشد . عداوت و كينه با خاندان رسالت تا اعماق دل او نفوذ كرده بود از اين رو هميشه در رنج و آزار امام هادى ( عليه السلام ) ، سعى و كوشش فراوان داشت و هم او بود كه دستور انتقال امام را از مدينه به سامراء صادر كرد و اقدامات گسترده‌اى را بر ضد خاندان رسالت ترتيب داد كه در بخش هاى مختلف كتاب ، با قسمتى از آنها آشنا مىشويم . او در سال 247 در 41 سالگى به دست " باغر تركى " مقتول شد . چون زندگى امام هادى ( عليه السلام ) بيشتر در دوران متوكل سپرى شده است از اين رو تفصيل بيشترى در مورد جنايات او داده مىشود در اين قسمت مرهون تحقيقات برادر گرامى جناب آقاى مهدى پيشوايى در " سيرهء پيشوايان " هستيم .

--> 1 . مروج الذهب ج 4 ، ص 66 ، تتمة المنتهى مرحوم شيخ عباس قمى ، ص 229 .